zabarwienie

Wpis

sobota, 02 września 2017

Moje dziecko się jąka.

Czy to już jest wada mowy?

 

Zazwyczaj rodzic denerwuje się, kiedy jego trzy, czy czterolatek zaczyna się jąkać.  Czy są to obawy w pełni uzasadnione?

Częstą dolegliwością, którą zasadniczo zalicza się do nerwic ruchowych, jest jąkanie. Polega ono na „przerywaniu toku mowy i charakterystycznym zacinaniu się, zwłaszcza na spółgłoskach zwarto- wybuchowych (np.: b, p)

Jąkanie stanowi osobną grupę wad mowy. Początek jąkania przypada najczęściej na trzeci lub czwarty rok życia, choć nieraz następuje później. Może ono ujawnić się ponownie w okresie dojrzewania. W czasie, kiedy kształtuje się mowa istnieje duże prawdopodobieństwo, że może ona ulec (różnym) zaburzeniom. Na rozwój mowy wpływają następujące czynniki:

  • Ogólna ruchliwość dziecka,
  • Szybki rozwój słownika i myślenia

Według psychologów, szybciej rozwija się umiejętność rozumienia mowy niż zdolność  wysławiania się, dlatego też powstaje dysproporcja pomiędzy tym, co dziecko chciałoby powiedzieć, a tym, co może wysłowić. Dziecko, które reaguje silnie emocjonalnie prawie w każdej sytuacji, nie potrafi prawidłowo wymówić tego, co zamierza. Ten mały człowiek jest świadomy, że nie umie płynnie mówić, dlatego też powtarza wyrazy, aż do chwili zjawienia się właściwego słowa, które nie sprawia żadnych trudności w mówieniu. Jeżeli zapewnimy dziecku odpowiednie warunki środowiskowe (zminimalizowanie sytuacji stresowych, nastawienie życzliwe osób, z którymi dziecko ma kontakt społeczny), to zaburzenie mowy zupełnie zanika. Takie zjawisko nazywa się jąkaniem fizjologicznym.

„Podłożem  jąkania jest zaburzenie współpracy mięśni krtaniowych, oddechowych i artykulacyjnych”[1] , tak twierdzi medycyna, natomiast logopedia mówi o zaburzeniach koordynacji pracy trzech narządów: oddechowego, fonacyjnego, artykulacyjnego.

Zaburzenia pracy aparatu oddechowego polegają na tym, ze w czasie wdechu i wydechu w przeponie pojawiają się dodatkowe skurcze mięśni. Dlatego też oddech jest krótki i nierytmiczny, przerywany. Czasami dziecko mówi na wdechu,  w tym przypadku strumień powietrza jest zatrzymywany.

Nieprawidłowe funkcjonowanie aparatu fonacyjnego charakteryzuje się tym, że skurcze mięśni fonacyjnych nie pozwalają na rozkurczenie się więzadeł głosowych. Występują dwa rodzaje zaburzeń fonacyjnych  [2]:

  

  • Zaciśnięcie się więzadeł głosowych w ten sposób, że jedno zachodzi na drugie - głos wydobywa się z trudem, przy dużym oporze.
  • Brak zwarcia więzadeł głosowych – dziecko mówi szeptem, lub robi długie przerwy w mówieniu.

Zbyt duże napięcie mięśni aparatu artykulacyjnego uniemożliwia właściwe ruchy tych mięśni. Skurcze toniczne (napięcia) powstają przy głoskach  zwartych i zwarto-wybuchowych np.:

p-p-pan, m-m-ma, k-k-koń.

Inaczej jest przy skurczach klonicznych, dziecko kilkakrotnie powtarza sylaby np.:

 ko-ko-kora

Może być tak,  że objaw kloniczny przechodzi w objaw toniczny.

U dzieci jąkających się mowa charakteryzuje się wybuchowością albo monotonnością – cicha, nosowa. Często przy objawach tonicznych występują ruchy pomocnicze, które wspomagają i wyzwalają mowę np.:  szarpanie ubranka(guzika), stukanie nogą, kręcenie głową itp. Powyższe przykłady pokazują, w jaki sposób dziecko przygotowuje się do wyartykułowania pierwszego dźwięku. Współruchy nie tylko wyzwalają mowę, ale również dźwięki pomocnicze:

  • mruczenie
  • przydechowe samogłoski (aaa, yyy, eee)
  • sylaby (no, no)
  • całe wyrazy  (tzw. protezy) np.: a więc, a więc

Dzięki dźwiękom wyzwalającym mowa jest ciągła i bez wtórnych zablokowań.

Według Ireny Styczek ćwiczenia logopedyczne mają za zadanie „nauczyć jąkającego się mowy płynnej, wolnej i swobodnej, bez napięcia nerwowego. Celem tych ćwiczeń jest także oddziaływanie na psychikę jąkającego się dla wyrobienia u niego odpowiedniego stosunku do własnej wady wymowy oraz zwalczenia przekonania, że jest ona nieusuwalna.” [3]

 



1Mała Encyklopedia Medycyny, PWN, Warszawa 1979

2.G. Demel, Elementy logopedii, WSiP, Warszawa 1977, s.47

3. I. Styczek, Logopedia, PWN, Warszawa 1979, s. 330 

 

Szczegóły wpisu

Tagi:
Kategoria:
Autor(ka):
vomitus
Czas publikacji:
sobota, 02 września 2017 18:26

Polecane wpisy

Komentarze

Dodaj komentarz

  • eporady napisał(a) komentarz datowany na 2017/12/15 22:14:10:

    Jesteś udana, jak wskazuje najlepszy trening zawierający w sobie ćwiczenia na brzuch? eporady Motywujemy do jego przygotowania! Po prostu musisz tegoż spróbować!

Dodaj komentarz